• Nizhoni

Mag je nu wel of niet "Indianen" zeggen en wie bepaalt dat eigenlijk??


Beste lezer,


Er is mij, naar aanleiding van het uitkomen van mijn boek een paar keer gevraagd waarom ik de term indianen gebruik en waarom ik voor de titel: Mijn indianennaam was “Blanke Appel” heb gekozen. De mensen die hier opmerkingen over maakten, gaven me daarbij het gevoel dat ze het mij een soort kwalijk namen dat ik voor die titel had gekozen en dat ik daardoor ook respectloos naar de indianen was. Als ik een dergelijke reactie krijg, word ik hier een beetje boos over en voel ik de drang om die persoon de waarheid te vertellen en te zeggen wat ik van zo’n reactie (en van de persoon die deze opmerking maakt op basis van onkunde, niet onderbouwde kritiek en vals gekozen rechtschapenheid) vind. Vandaar dat ik het nodig vind (om in een voorwoord bij mijn tweede druk en nu dus ook als Blog!) hierop in te gaan. Ook omdat mensen soms aan mij vragen wat ze tegenwoordig nog en wel niet “mogen” zeggen. Ik vind het dus tijd worden om hierover nu maar eens een duidelijk standpunt in te nemen en dit misverstand voor eens en voor altijd uit de wereld te helpen.


Van sommige mensen hoorde ik dat zij het niet meer van deze tijd vonden en indianen ook een achterhaalde term vonden. Anderen vonden het ronduit kwetsend en niet getuige van enig respect. Dit waren overigens mensen die mijn boek NIET hadden gelezen. Hadden zij dit namelijk wel gedaan, voordat zij op basis van enkel en alleen de titel een oordeel hadden geveld, hadden zij kunnen lezen dat mijn boek juist getuigt van heel veel respect voor de Navajo cultuur. Die reactie heb ik namelijk gelukkig ook heel vaak gehoord van mijn lezers. Ik ben dan ook ontzettend dankbaar dat mijn boek, mijn persoonlijke verhaal erg goed is ontvangen en dat er zoveel mensen de moeite hebben genomen om mij te vertellen wat zij van het boek vonden, wat mijn verhaal voor hen betekende en wat zij voor lessen voor zichzelf uit mijn ervaringen hebben gehaald. Ik vind het heel bijzonder en ontroerend om al die persoonlijke reacties steeds weer te mogen ontvangen en te lezen en ik wil iedereen hier dan ook vanuit het diepst van mijn hart voor bedanken! Ahéheeʼ, ahéheeʼ, ahéheeʼ!


De keuze voor de titel: Mijn indianennaam was “Blanke Appel”, is een weloverwogen keuze geweest. Natuurlijk heb ik op voorhand nagedacht over alternatieven, maar wat zijn dat dan? Wat is een correct ander Nederlands woord voor indianen? Is dat Natives of Native Americans? Een term die in Amerika veel wordt gebruikt, maar echter geen correcte Nederlandse term is. Indigenous dan? In Amerika gebruiken Natives deze term zelf en komt deze benaming steeds vaker voor, maar ook dit is wederom geen Nederlands woord. Zal ik dan de term Navajo gebruiken? Een term die zeker in het Nederlandse woordenboek staat en als beschrijving geeft: “een volk van Noord-Amerikaanse indianen van wie het grootste deel verblijft in Dinetah (Dinétah), het Four Corners Reservaat in de woestijnstaten van de Verenigde Staten”. (Dan zijn daar toch die indianen weer, want hoe leg je anders uit wie de Navajo’s zijn?)


Wanneer we in Google zoeken op het gebruik van de aanduiding indianen vinden we de volgende uitleg: De emancipatie wat betreft naamgeving wordt zowel in de VS als Canada steeds meer geprofileerd vanuit de inheemse gemeenschappen zelf; dit vanwege een groeiend cultureel en politiek zelfbewustzijn. De adjectieven Indian en American Indian worden in de VS steeds meer door Native American vervangen, en in Canada door aboriginal (substantief: First Nation). Aangezien er in Nederland en Belgisch Vlaanderen geen bevredigende 'politiek correcte' vertaling voorhanden is (inheems-Amerikaans of inheems-Canadees komt er misschien nog het dichtste bij), wordt hier in principe gekozen voor de aanduiding indianen (substantief) en indiaans (adjectief) - mede omdat er in het Nederlandse taalgebied geen sprake is van een negatieve bijbetekenis noch verwarring met Indiërs.


In het Nederlands hoeft de term indianen taalkundig dus niet vervangen te worden voor een ander woord. Het spreekt voor zich dat ik voor mijn Engelse vertaling, waar ik op dit moment ook mee bezig ben, niet als vertaling de titel My indian name was…zal gebruiken. Juist omdat er in het Engels wel onduidelijkheid bestaat over de term en het gevoel hierbij ook heel anders is dan in het Nederlands. Mijn boek zal in het Engels dan ook de titel: My Navajo name was “White Apple”, gaan dragen.